Het Urkerland

Verslagenheid en dankbaarheid

Met een mengeling van verslagenheid en dankbaarheid drong zondag rond het middaguur het nieuws door dat de lichamen van de opvarenden van de UK 165 'Lummetje' waren gevonden. Duikers van de marine troffen Jochem Foppen (41) en Hendrik Jan de Vries (27) aan in de stuurhut van de kotter.

De families reageren in een gezamenlijke verklaring: ,,Bij alles zijn we heel blij en dankbaar dat de lichamen van Jochem en Hendrik Jan begraven kunnen worden. In het bijzonder denken we daarbij aan de duikploeg die haar moeilijke en gevaarlijke werk heeft gedaan. We zien dat er heel veel voor ons is en wordt gedaan. Elk gebed en blijk van medeleven is voor ons een lichtje langs de donkere weg die wij gaan."


Met de Zeearend, een schip van de Kustwacht, werden de lichamen aan wal gebracht. Daarna werden ze geïdentificeerd en overgebracht naar Urk. Jochem Foppen wordt vrijdagochtend begraven vanuit de Pniëlkerk. De begrafenis van Hendrik Jan de Vries vindt vrijdagmiddag plaats, vanuit De Schuilplaats.


De vlag bij het gemeentehuis hing maandag halfstok, als teken van collectieve rouw. Burgemeester Ineke Bakker prees in een verklaring de 'grote inzet en hartverwarmende betrokkenheid' waarmee gezocht werd.


Het lijkt er sterk op dat de UK 165 in de vroege donderdagochtend met het vistuig vast is komen te zitten aan een wrak en dat ze vervolgens waarschijnlijk heel snel is omgeslagen. Beide opvarenden waren op dat moment in de stuurhut en slaagden er niet meer in om naar buiten te komen.


Het automatische noodbaken (dat zichzelf activeert zodra contact met water wordt gemaakt) werd om kwart voor zes geactiveerd. De Kustwacht riep de UK 165 aan, maar kreeg geen reactie. Daarop werd een nabijgelegen kotter aangeroepen. Dat was de WR 181, van Dirk Deurloo uit Bruinisse. Hij zegt: ,,Op dat moment zag ik lichtjes op de positie waar de UK 165 lag te vissen. Maar we konden niet zien of de kotter toen nog dreef of zinkende was. We kregen het verzoek om te gaan kijken."


De WR 181 was op dat moment bezig met de laatste trek. Deurloo wilde vanwege het slechter wordende weer naar binnen gaan: ,,Ik vermoed dat de UK 165 ook aan de laatste sleep bezig was en dat ze door het Molengat naar binnen wilden gaan. We haalden de netten naar boven en waren even druk. Toen we meteen daarna richting de UK 165 wilden varen, zagen we geen lichtjes meer op die positie. In de tussentijd waren enkele minuten verstreken."


De zoekactie werd daarna snel opgeschaald. Vanaf het water en vanuit de lucht werd gezocht. Een vlootje garnalenkotters voer in linie heen en weer door het gebied. In de loop van de dag drong het besef door dat van een reddingsactie overgeschakeld moest worden naar een bergingsactie. Vanwege het slechte weer konden duikers niet eerder dan zaterdag het water in.


Schepen van de Kustwacht en mijnenveger Zr. Ms. Makkum van de marine bewaakten de plek waar de UK 165 was gezonken. Net behulp van sonar was al vrij snel de locatie gevonden.


De Patriot van het Urker bedrijf Braveheart Marine arriveerde zaterdag in het gebied. Dat schip beschikt over zeer geavanceerde sonarapparatuur. Het schip moest echter wel op een afstand van ruim 900 meter blijven. In de nacht van zaterdag op zondag mocht ze tot 450 meter van de gezonken kotter komen.


Er zijn inmiddels scans gemaakt waarop gedetailleerd te zien is hoe het schip op dit moment op de bodem ligt.


Op zaterdag verkenden duikers het schip en troffen ze maatregelen om op zondag veilig naar binnen te kunnen gaan. De bergingsactie op zondagochtend verliep voorspoedig, zodat beide lichamen geborgen konden worden. De duikacties van in totaal tien wrakduikers, werden vanaf de Zr. Ms. Makkum gecoördineerd door oud-plaatsgenoot Klaas Jelle Weerstand.


Het meeleven tijdens de zoekactie was enorm. In alle kerken werd gebeden voor een positief resultaat. In de Pniëlkerk werd op verzoek van de familie Psalm 68 vers 10 gezongen.


De kotter is in 1986 gebouwd. Ze kwam in de vaart als EH 12 en later als UK 228 en OD 12. Jochem Foppen kocht het schip in 2008. Hij was voor onderhoud en reparatiewerk een vaste gast bij Scheepswerf Hoekman.


Rijkswaterstaat heeft contact met de verzekeraar over het lichten van het schip. ,,Uitgangspunt is dat een gezonken schip altijd gelicht moet worden", zegt een woordvoerder. ,,Het gaat in dit geval wel in goede harmonie en met de benodigde piëteit. Het schip ligt niet in de scheepvaartroute, dus er is geen hoge urgentie. De locatie is gemarkeerd met enkele fysieke boeien. De plek is ook aangegeven op de digitale kaart. Later deze week zal meer bekend worden over het verdere tijdpad."