Commissie Urkerdag geeft antwoord op vragen
De commissie Urkerdag krijgt uiteenlopende vragen over de Urker dracht. In aanloop naar pinksterzaterdag geven de kenners opheldering over klederdrachtzaken. Vandaag worden de vragen die via sociale media binnenkwamen één voor één beantwoord door Bettie Weerstand en Willie Bakker-Nentjes.
Heb je ook de witte doek om als je getrouwd bent en belijdenis doet?
,,Klopt, je witte kanten doek draag je bij hoogtijdagen, dus als je trouwt of belijdenis doet. Als je 18 jaar bent, ga je nog niet met een zwarte doek naar de kerk, dat doe je pas als je een jaar of 24/25 bent. Nadat je getrouwd bent, gaat je dessien op. Ben je niet getrouwd, dan heb je dus ook nog geen dessien op. Als je getrouwd bent en belijdenis hebt gedaan, heb je ook de bovenborstrok aan.''
Kun je je geweldig mooie bovenborstrok ook met Pasen/Pinksteren aan, of is dat 'not done'?
,,De bovenborstrok draag je normaal gepsproken met avondmaal. Mijn opoe ging in de winter, als het koud was, naar de kerk met de bovenborstrok aan, en dan draag je ook de wintjes. Als je in de rouw bent, ben je helemaal in tebee en dan had je de bovenborstrok aan bij het naar de kerk gaan. De munsters, de grote mouwen op de bovenborstrok, zijn niet gebloemd, maar van tebee. De strik die van voren loopt, dat mooie gebloemde stuk, is ook van tebee. Al het sier is van de borstrok af.''
Waarom zit er een puntje aan de 'wintjes' als je ze toch omslaat?
,,Ze lopen mee naar de vorm van je hand. Als je ze terugslaat zit de goede kant van het breiwerk naar boven. De warkies lopen mooi door. Het puntjes is, vermoeden we, ook voor de sier. We zien het eigenlijk niet bij andere klederdrachten.''
Hoor je de 'wintjes' altijd op zondag te dragen?
,,Ja, de 'wintjes' horen op zondag. Als je de bovenborstrok draagt, heb je ook de 'wintjes' aan. En vroeger hadden vrouwen ze 's winters ook aan, voor de warmte.''
Is de skort in de rouw ook een ander model?
,,Nee. Een skort is altijd geplisseerd en heeft geen ander model.''
Waarom 1 jaar en 6 weken in de rouw?
,,Dat was vroeger de periode dat je de lakens voor de ramen had. Je was nog wel langer in de rouw. Onze bessiens kwamen nooit meer uit de rouw, die liepen altijd nog met een strook op. Meestal na een jaar en zes weken begon het afrouwen en ging men steeds minder zwart dragen. Op een gegeven moment werd dat donkerblauw en werd de gewone dracht weer aangetrokken.''
Waarom een strookiesulle bij de rouwdracht?
,,Bij de rouwdracht gaat al het fleurige, al het mooie uit je Urkergoed. Ook het kant van de ulle, dat geel is, verdwijnt, want het wordt veel soberder.''
Wanneer draag je een viltjen en wanneer de karrepoes?
,,Een viltjen draag je eigenlijk in de zomer en de karrepoes draag je eigenlijk in de winter, omdat je de strikkies los kan maken en de karrepoes over je oren kan trekken. We laten het nu aan de drager over: wat vind je leuker, wat vind je mooier?''
Nog een gouden tip voor zelf de ulle opzetten?
,,Oefenen, oefenen, oefenen, oefenen! Na Urkerdag beginnen, dan kun je het volgend jaar Urkerdag zelfstandig en loop je er als een poppe bij. We hebben er ook een filmpje over gemaakt, dat staat op YouTube. Je kunt telkens op pauze drukken en het stap voor stap doorlopen. Een tip: het is handig om droogshampoo te gebruiken bij het dotten maken.''
Een video met de uitleg in beeld verschijnt morgen (dinsdag) op de sociale mediakanalen van de commissie Urkerdag.
