Geen plek voor bruine vloot; ondernemers slaan alarm
Ondernemers uit de bruine vloot uit Kampen en Lemmer luiden de noodklok over het besluit van gemeente Urk om gedurende het hoogseizoen (april tot en met september) geen ligplaatsen meer beschikbaar te stellen aan de chartervaart.
Volgens de ondernemers heeft het besluit verstrekkende gevolgen voor de sector, die al jarenlang vaste meerdaagse reizen organiseert tussen de historische Zuiderzeehavens, waaronder Urk en Lemmer. In hun petitie (chartershavenurk.petities.nl) roepen ze gemeente Urk, de havendienst en Rijkswaterstaat op om snel met de sector in gesprek te gaan en gezamenlijk naar oplossingen te zoeken.
'Urk is onmisbaar'
De Drontense ondernemer Alwin Wuffen komt al meer dan tien jaar iedere maandag met zijn driemastklipper Elizabeth naar Urk. ,,Urk is ons houvast tijdens de reis. Alles is hier aanwezig: vis, nautische producten en gasolie. Onze fiets-vaar-gasten van Boat Bike Tours uit Amsterdam genieten altijd enorm van de avondwandeling op Urk. Bovendien is Urk onmisbaar in een reis die juist draait om de historie van de oude Zuiderzee. Een belangrijke haven als Urk kun je daarin eigenlijk niet missen."
Ook Wilfred Spaargaren van tweemastklipper Sudwester uit Kampen reageert teleurgesteld. ,,Wij varen op maandag uit Kampen en de eerste haven die wij logischerwijs kunnen aandoen is Urk. Onze gasten komen meestal rond 11.00 uur aan boord. Voor onze vaarroute is Urk daardoor essentieel op de eerste dag van de reis. Voor ons, de zeilvloot uit Kampen, is dit zo’n belangrijke haven dat deze beperking direct schade veroorzaakt aan het product dat wij aanbieden.”
De branchevereniging voor beroepschartervaart, de BBZ, maakt zich daarnaast zorgen over de manier waarop de chartervaart op Urk volledig wordt uitgesloten. ,,Het gemak waarmee een complete beroepsgroep buitenspel wordt gezet vinden wij zorgwekkend. De vraag is inmiddels: hoe serieus worden wij als sector nog genomen?"
Veiligheid in het geding
De ondernemers stellen dat zij onevenredig hard worden geraakt, omdat de chartervaart volledig wordt uitgesloten terwijl visserij, werkschepen en recreatievaart wel gebruik kunnen blijven maken van de havenfaciliteiten. ,,De chartervaart is een professionele sector die juist planbaar en beheersbaar is. Toch worden wij als enige doelgroep volledig geweerd. Onze reizen worden al twee jaar van tevoren vastgelegd." Naast de economische gevolgen maken de ondernemers zich grote zorgen over de veiligheid op het water. Wanneer de Ketelbrug door storing, windbeperking of technische problemen niet bediend kan worden, vervalt met Urk een belangrijke uitwijk- en noodhaven voor de zeilende passagiersschepen.
Minder ligplaatsen
Naar aanleiding van de ontstane vragen rondom de petitie van de charterondernemers, stelde gemeente Urk een persbericht op. Hierin geeft ze aan dat het besluit de chartervaart te weren losstaat van de rol van de Urker haven als noodhaven in het geval van storing bij de Ketelbrug. ,,In geval van nood, is en blijft de Urker haven bereikbaar. Dit geldt ook voor onveilige scenario's op het water (bijvoorbeeld weersomstandigheden, overmacht of averij). We zullen ons best doen om een ‘veilige haven' te zijn, binnen de beperkte mogelijkheden waar we ons helaas voor gesteld zien."
In het bericht legt de gemeente ook uit hoe ze tot dit besluit is gekomen. ,,Door het aanbrengen van de stortstenen eind 2025 - om de damwanden te versterken - is de diepgang van de kades op sommige plekken sterk verminderd. Dat betekent in feite dat de kade achter het strand niet bruikbaar is voor dag-passanten in het hoogseizoen. De diepgang is simpelweg te gering en het risico op schade aan de kiel (van bijvoorbeeld zeiljachten) te groot. Dit heeft tot gevolg dat we zo’n 25-30 ligplaatsen minder beschikbaar hebben voor dag-passanten. Om te voorkomen dat we in het hoogseizoen passanten moeten teleurstellen (omdat de haven vol is), hebben we nagedacht over mogelijke alternatieve opties voor ligplaatsen. En zo kwam de gereserveerde kade voor charterschepen (aan het plankier, red.) in beeld."
Na seizoen evalueren
Begin dit jaar lichtte de gemeente hun besluit aangaande de chartervaart toe aan een vertegenwoordiging van de Chartervereniging. ,,Daarbij hebben we open kaart gespeeld over ons dilemma en de bijbehorende afwegingen. Dit seizoen zal ons leren hoe we de komende jaren moeten 'laveren' tussen gastvrijheid, veiligheid en beheersbaarheid. Aan het eind van het seizoen zullen we onze keuze en ervaring evalueren."