Moslims ontdekken Urk
Algemeen ‘Waarom gaan jullie niet naar de koffiebar, daar is het veel gezelliger!’ Aan het woord geen waarschuwende ouderling, naar Esmaa, een moslimvrouw met hoofddoek. Met haar zussen Jihad en Hajar brengt ze een weekend door op de Bult. Tijdens hun bezoek aan de Torenstraat op zaterdagavond vragen ze Urker jongeren hoe het kan: veel zuipen en een dag later in de kerk zitten. De camera’s draaien, want ‘Urk’ is dit keer het thema van het tv-programma ‘De meiden van Halal’. Wat moet dit worden?,,We vinden Urk geweldig!’’, is de eerste reactie van Esmaa. Bij het grimmige karakter van het bezoek aan de Torenstraat, wil ze niet te lang stilstaan. Jongeren maakten racistische opmerkingen en waren agressief, ook naar de cameraploeg. ,,De jongeren waren duidelijk onder invloed, maar wij hadden toen ook al de andere kant van Urk gezien en ervaren.’’ Daarmee doelt ze op de gastvrijheid en warmte. Op leuke mensen met gevoel voor humor. Op een bijzondere geschiedenis. Op de Urker Marokkanen en Marokkaanse Urkers van Azur Seafood. ,,Wij komen zeker nog een keer terug, maar dan zonder camera’s. We voelden ons echt thuis op Urk!’’
Het televisieprogramma ‘De meiden van Halal’ is bezig met een tweede serie. Het onderwerp Urk was een keuze van de dames zelf. Esmaa: ,,We wilden zien of Urk net als moslims te maken heeft met vooroordelen. Klopt het beeld in de media van een dorp dat zichzelf christelijk noemt, maar waar iedereen lijdt aan een drank- en drugsprobleem? Nee dus. Dat is een vooroordeel en daar heeft Urk mee te maken. Net zoals over ons gesuggereerd wordt dat we allemaal terrorist zijn.’’ Om een goed beeld te krijgen van het leven op Urk, werden de drie zussen in een Urker gezin ondergebracht. Bij Piet en Co van den Heuvel-Hoekstra op het Hooiland stond de deur wagenwijd voor hen open. Ze draaiden van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat mee in het gezin. ,,Voor ons een kans om in gesprek te komen met moslims. Want het is heel makkelijk om óver hen te praten, maar beter is het om mét hen in gesprek te gaan’’, vindt Piet van den Heuvel. Dat er op Urk vragende blikken zouden komen en waarschijnlijk ook kritiek, verwachtte de familie Van den Heuvel. ,,We wisten al een aantal weken dat de zussen zouden komen, maar hebben er met vrijwel niemand over gepraat. We wilden dat Urk kwam zoals ze is. En we moeten zeggen: dat is gebeurd. Toen we zondag de kerk binnenkwamen, klonk het een paar banken achter ons: ‘oe i wat leuk, moslims in de karrek!’ Prachtig toch?’’
Goed
Het contact tussen de dames en familie Van den Heuvel was meteen goed. ,,Ik was in de weken ervoor gespannen en twijfelde soms erg. Maar telkens kreeg ik een bevestiging dat het goed was. Toen ze vrijdagmiddag belden met de mededeling dat ze onderweg waren en dat de camera’s draaiden, gierden de zenuwen weer door me heen. Maar ik deed de deur open en het eerste wat ik zag was drie lachende gezichten. Vervolgens klonk er een een allerhartelijkst ‘halloooooo!’ Ach, toen viel alles van me af en heb ik alleen nog maar genoten van wat ons overkwam’’, vertelt Co.
De camera’s legden alles vast, maar de mooiste momenten beleefden Piet en Co van den Heuvel als de crew verdwenen was naar het pension in het Oude Dorp. ,,We hebben hele fijne gesprekken gehad met Esmaa, Jihad en Hajar. Ze stonden open voor ons en wij voor hen. We konden elkaar vertellen over het geloof en kwamen zo tot de ontdekking dat er vrij veel overeenkomsten zijn. Maar het belangrijkste verschil was natuurlijk de kern: Jezus. Voor hen een profeet, voor ons de Zoon van God, Verlosser en Zaligmaker. Over dat verschil konden we meteen de eerste avond al heel open en in vertrouwen met elkaar praten. Voor ons was dat een bijzondere en leerzame ervaring.’’
Urker Zangers
Zondagmiddag kwam er een eind aan het bezoek. Familie Van den Heuvel had voor de drie zussen een bijbel en voor de crew een Nieuw Testament. ,,Ook met die mensen konden we het prima vinden. Ze hebben verschillende keren met ons meegegeten. Op zaterdag natuurlijk rijst met gebakken vis. Op zondagmorgen zaten we met het hele stel aan het ontbijt.’’ ’s Middags vertrok de groep na een gezamenlijk maaltijd, de zussen vrolijk zingend op een Italiaans lied van de Urker Zangers. ,,We hebben veel van elkaar geleerd en voelen ons verrijkt. Moslims zijn gewone, eerlijke en vrolijke mensen, waar we niet bang voor hoeven te zijn’’, zegt Co. ,,Ze kwamen als vreemdelingen, maar gingen als vriendinnen weer weg.’’
Vragende blikken op markt
Mit wie liep jie te strunen?
Het had bijna iets weg van een optocht; Co en Piet van den Heuvel met kinderen, kleinkinderen en drie moslimvrouwen over de markt, gevolgd door een cameraploeg met alles wat daar bij hoort. Het leverde vragende blikken op en een paar dagen later kreeg Co dan ook van een plaatsgenoot te horen: ‘Mit wie liep jie daor te strunen?’ De ‘optocht’ over de markt ging van kraam naar kraam en bij de poelier werd even stilgestaan, omdat Co nog even wat boodschappen moest doen. ,,Normaalgesproken moet je bij de poelier altijd even wachten, want het is er altijd druk. Maar toen wij daar stopten, was opeens iedereen verdwenen. Waarschijnlijk boezemde de camera angst in’’, lacht Co. Na de poelier werd de kraam bezocht van Piet ter Beek, beter bekend als Pietje Bel. Die had geen cameravrees. Met een grote lach kwam hij achter zijn kraam vandaan en zei: ,,Je kunt mij wel wat vragen hoor. Ik heb zes dochters, dus weet alles van vrouwen af!’’
Avondje stappen op Urk
Koffiebar: ‘lekker relaxed’
Esmaa, Jihad en Hajar gingen zaterdagavond op stap met Christina en Elisabeth van den Heuvel. De uitgaansgelegenheid was koffiebar Koem ur in, vaste stek van de zussen Van den Heuvel. Het bezoek was niet aangekondigd en kwam zoals het kwam. Esmaa over het avondje stappen op Urk: ,,Het was erg gezellig in Koem ur in. Lekker relaxed en leuke jongeren. Je kunt daar prima samen zijn en elkaar ontmoeten. Ons bezoek daarna aan het Oude Dorp was het tegenovergestelde. Opgezweepte jongeren, duidelijk onder invloed van drank. Dat verschil is er op Urk, maar daar hebben wij als moslims ook mee te maken. Alcohol mogen wij niet drinken, maar ook bij ons zijn er jongeren die het overmatig gebruiken.’’
Hoe het balletje ging rollen
Toen de zussen Esmaa, Jihad en Jahar voor hun tv-programma ‘De Meiden van Halal’ naar Urk wilden, ging de redactie op zoek naar een geschikt gezin op de Bult. Redacteur Fadime Demir zocht contact met het Reformatorisch Dagblad en kwam terecht bij de Urker journalist Johannes Visscher. Hij speelde de vraag weer door naar dominee Westering en die klopte aan bij familie Van den Heuvel.
‘De meiden van Halal’
‘De meiden van Halal’ is een multicultureel televisieprogramma, dat allerlei verschillende onderwerpen behandelt. De drie zussen Esmaa (26), Jihad (22) en Hajar (19) Alariachi gaan discussies aan met totaal andersdenkenden en verkennen op die manier de grenzen van hun eigen leven. Deze grenzen zijn nadrukkelijk bepaald door hun geloof en cultuur, maar ook door hun ouders en de koran. De zussen zijn van Marokkaanse afkomst en wonen in Amsterdam-West. Ze zijn orthodox-islamitisch, dragen een hoofddoek en zijn modern, maar wel volgens islamitische tradities opgevoed. Het thema ‘Urk’ wordt uitgezonden op 14 mei op Nederland 3 en herhaald op 20 mei.
Makkelijk
Het is voor een moslim makkelijk om op Urk te wonen. Dat is de conclusie van Esmaa, Jihad en Hajar, na hun bezoek aan de Bult. Behalve dat ze Urk mooi vinden, met dijken, havens en ‘prachtige huizen’, sprak ook het gezinsleven hen erg aan.
,,Aan het straatbeeld kon je zien dat het gezin nog erg belangrijk is op Urk. Het ‘gezamenlijke’ voert de boventoon’’, aldus Esmaa. Zij en haar zussen ontdekten een aantal overeenkomsten tussen het leven op Urk en het leven als moslima’s. De zorg voor de ouders was er één van. ,,We zijn bij Piet’s vader geweest in Het Kompas. Hij krijgt iedere dag bezoek. Dat is bij ons ook belangrijk. We moeten respectvol met onze ouders omgaan en goed voor hen zorgen.’’ Maar er waren meer herkenningspunten: kledingvoorschriften, een rustdag en gastvrijheid. ,,We willen graag nog eens terugkomen, want het was een hele prettige ervaring!’’