‘Menselijkerwijs waren we niet verhuisd’
AlgemeenHet was voor dominee Op ‘t Hof en zijn gezin ook geen gemakkelijk stap om na achttien jaar Nederhemert (een dorp vlakbij Den Bosch) naar Urk te verkassen. ,,Van onze elf kinderen zijn er zeven getrouwd en zes daarvan wonen in of rond Nederhemert. We hebben inmiddels 24 kleinkinderen en we hadden daar dagelijks veel volk over de vloer. Files niet meegerekend is het nu anderhalf uur rijden. Menselijkerwijs waren we nooit naar Urk verhuisd. Maar nadat ik voor mezelf een vasten-biddag had gehouden werd het toch heel duidelijk dat ik het beroep moest aannemen. Ook de roerige tijd die Elim achter de rug heeft speelde mee. Het gaf niet de doorslag, maar het maakte het zeker minder makkelijk om dit beroep naast me neer te leggen. Ik weet nog steeds niet goed wat we hier moeten verwachten. Maar onze verwachting is van de Heere.”
Bibliotheek geplunderd
Dominee W.J. op ‘t Hof is van 1947. Geboren in Rotterdam, maar grotendeels opgegroeid in Vlaardingen. Kerkelijk altijd hervormd geweest, al is hij qua ligging in de loop der jaren opgeschoven naar rechts. ,,Thuis kerkten we in een bondsgemeente in de grote stad. Dan weet je ‘t wel. Zelf kreeg ik al op het gymnasium grote interesse in de oudvaders. Mijn vader was germanist en gaf les op een gymnasium. Hij bezat een zeer brede bibliotheek en die heb ik min of meer geplunderd. Ik las veel, was erg leergierig en kwam zo ook op het spoor van de oudvaders. Op mijn vijftiende stuurde ik briefkaarten naar antiquariaten met de vraag of ze boeken hadden van bepaalde oude schrijvers. Zo kwam ik aan boeken van Teelinck en Udemans.”
In die tijd begon ook steeds sterker het besef te leven dat hij geroepen was om predikant te worden. ,,Het sterven van een broertje is daarop van grote invloed geweest. Het besef was er al vroeg, maar daarna kwamen ook de vragen of het echt was. Dat heeft de Heere willen bevestigen.”
Literair product
Op ‘t Hof meldde zich aan voor de theologische studie aan de Rijksuniversiteit van Utrecht. Een keuze waarmee hij achteraf gezien niet altijd even blij was. ,,De opleiding daar was puur wetenschappelijk. De Bijbel werd gezien als een literair product en hoogleraren lieten geen kans onbenut om aan te tonen dat het allemaal niet waar kan zijn wat daarin geschreven staat. Ik wantrouw tegenwoordig iedereen die vanuit de wetenschap zegt dat de Bijbel niet waar is.”
De weg naar het predikantschap verliep voorspoedig. Op ‘t Hof was voor zijn 23e al klaar met de studie en was toen zelfs te jong om predikant te mogen worden. Maar bij alle voorspoed waren er ook hobbels. ,,Ik ben zelfs een tijdje atheïst geweest, geloofde niet meer in God. Het klinkt misschien vreemd, maar achteraf ben ik daar blij om. Het heeft mijn geloof meer gefundeerd gemaakt.”
Botsingen
In 1973 kon Op ‘t Hof aan de slag als predikant. Hedel, dichtbij zijn latere standplaats Nederhemert, werd zijn eerste gemeente. Een plek met veel ‘papieren leden’ en een roerige voorgeschiedenis. Het werden moeilijk eerste jaren.
In 1979 volgde de verhuizing naar het Zuidhollandse Ouddorp. ,,Die gemeente was enorm vroom en godsdienstig. Met mijn achtergrond moet ik daar niets van hebben. Ik kijk daar recht doorheen. Het botste nog wel eens, omdat ik de zaken vanaf de kansel bij de naam noemde. Het liep zo hoog op dat op een dag de begrafenisondernemer voor onze deur stond. Hem was verteld dat ik was overleden en hij kwam me opmeten. Toch heb ik in Ouddorp ook veel mooie dingen mogen meemaken. Ik heb veel mensen zien komen tot bewuste kennis van Christus en heb er indrukwekkende sterfbedden meegemaakt.”
Na ruim tien jaar kwam de roeping naar Nederhemert. ,,Ik wilde niet, had een hekel aan die plek. Maar menselijk gesproken werd het de mooiste tijd van mijn leven. Het paste toch goed bij me. En ik werd als dominee verwend omdat er steeds meer mensen naar de kerk kwamen. Tegenwoordig zit de kerk ‘s ochtends stampvol, met ruim 500 man.”
Hoogleraar
In Nederhemert maakte Op ‘t Hof de perikelen rondom de vorming van de Protestantse Kerk mee. Hij werd een van de voormannen van de in 2004 gevormde Hersteld Hervormde Kerk (HHK). De predikantsopleiding werd ondergebracht bij de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en daar werd hij een van de hoogleraren. ,,De meest rechtse hoogleraar van Nederland en misschien wel ter wereld”, karakteriseert hij zelf.
Met een imamopleiding die bij bijna letterlijk een deur verderop zit, denken mensen al snel dat de HHK-opleiding in Amsterdam een kat in een vreemd pakhuis is. Maar niets is minder waar. ,,Ze zijn blij met ons, ook omdat we nu de grootste theologiefaculteit van het land zijn. We hebben alle ruimte om de opleiding naar onze wensen in te richten. We kenmerken ons doordat we in tegenstelling tot andere opleidingen vasthouden aan veel aandacht voor geschiedenis en omdat we van studenten nog een goede kennis van Grieks, Hebreeuws en Latijn verwachten. Vanaf het begin is de toeloop van studenten groot geweest. Zo waren er vorig jaar zeventien eerstejaars studenten en dat was ver boven alle verwachtingen. Verrassend was ook de aanloop uit andere kerken.”
Strakke regels
Op ‘t Hof gaat het predikantschap van de Elimkerk half om half combineren met hoogleraar zijn aan de VU. ,,Ik zal daarom eerlijke afspraken moeten maken met de kerkenraad, want ik moet op mezelf letten omdat ik zwaar hartpatiënt ben.”
De nieuwe predikant van de kerk in Wijk 8 wil ook praten over ‘duidelijke kerkelijke regels’. ,,Ik ben voor een heel strak gemeentebeleid, met duidelijke regels. Bijvoorbeeld als het gaat om de vraag wanneer leden in de kerk hun kinderen laten dopen, belijdenis doen en trouwen. De kerk moet zonder aanzien des persoons iedereen gelijkelijk behandelen. Ook op het gebied van Gods dag houd ik er een duidelijke visie op na. Zo wil ik graag afspreken dat er op mijn vrije zondagen geen dominees meer komen preken die met de auto komen. Want dat is een vreselijke ontheiliging van Gods dag. Wat dat betreft zou het mooi zijn als het nog was zoals toen ik hier voor het eerst kwam. Toen stond aan de rand van het dorp een bordje met het verzoek om er op zondag niet met de auto te rijden.”
Leven naar de oudvaders
,,In het algemeen denk ik dat we veel kunnen winnen door weer meer naar de oudvaders te leven. Dominee Du Marchie van Voorthuysen moet eens gezegd hebben dat hij in vergelijking met de oudvaders een flikkerend nachtkaarsje was. Daar kan ik wel achter staan. Mensen kunnen veel leren van de geschiedenis. Ik zie het ook als de ellende van deze tijd dat men niets meer van de geschiedenis weet.”
En wat verwacht de nieuwe predikant specifiek van Urk? ,,Mijn eerste indruk is dat dit een plek is waar sjiek geleefd wordt. De welvaart is groot en dat willen mensen ook graag laten zien. Verder speelt de visserij hier een enorme rol. Uit Ouddorp en Vlaardingen ken ik daar al wat van. Maar ik verwacht dat Urk toch duidelijk anders is. Een zekere band is er in elk geval al wel, omdat ik hier als kandidaat al preekte. En ik heb hier vis leren eten. Eerst at ik alleen haring en tijdens de preekbeurten op Urk is daar paling, schol en tong bij gekomen. Het zou een verbeurd en onuitsprekelijk groot voorrecht zijn als de Heere mij ook hier wilde gebruiken om mensen in het net van het Zijn Woord te vangen”
De bevestiging en intrede van dominee Op ‘t Hof vindt plaats op zaterdag 1 september in kerkgebouw De Ark.