Koningin Juliana legt een krans bij het Vissersmonument.
Koningin Juliana legt een krans bij het Vissersmonument.

55 jaar Urker Vissersmonument: Geschiedenis van een bijzondere plek van betekenis voor de Urkers

Algemeen

De zee geeft, de zee neemt... Vrijwel elke Urker familie heeft te maken gehad met verlies van geliefden op zee. Het Urker Vissersmonument getuigt van die verliezen en vertelt het verhaal van de verwerking van dood en rouw in de Urker vissersgemeenschap. Deze donderdag (vandaag) is het exact 55 jaar geleden dat koningin Juliana het Urker Vissersmonument op een koude meidag onthulde.

Het Vissersmonument wordt wel gezien als hét monument of symbool voor Urk. Voor heel veel Urkers is het beeld niet iets historisch of iets van vroeger, maar juist een nog levend iets. Iedereen in de gemeenschap kent wel iemand die op zee is gebleven. Dit maakt het monument, waaromheen in die 55 jaar veel veranderd is, maar het beeld van de vrouw op de sokkel hetzelfde is gebleven, tot een bijzondere plek van betekenis. In het bijzonder voor hen van wie een geliefde op zee is gebleven, maar zeker ook voor de hele Urker gemeenschap.

Ontstaan van het monument

Het ontstaan van het Vissersmonument kwam niet vanzelf tot stand. Hoewel het monument in 1968 is onthuld, is het initiatief zo’n tien jaar daarvoor op Urk al ontstaan. Enkele jaren daarvoor, in 1951, waren twee vissers om het leven gekomen en op 6 oktober 1954 verloren zes Urkers, in de leeftijd van 15 tot en met 37 jaar, het leven op zee. Een gebeurtenis die een grote impact had op de gemeenschap.

Koningin Juliana onthulde amper een jaar na deze droevige gebeurtenis een vissersmonument in IJmuiden, dat destijds nog geen namen bevatte. Het was de bedoeling dat dit hét nationale monument zou worden voor de omgekomen vissers. De eerste herdenking bij dit monument vond in 1957 plaats en de belangstelling vanuit Urk was groot; naast de muzikale bijdrage van het Urker Visserskoor Crescendo waren er zo’n 150 nabestaanden vanuit Urk aanwezig. Op de terugweg van IJmuiden naar Urk vroegen enkele Urkers zich af waarom Urk zelf nog niet zo’n vissersmonument had. Zo begon het idee onder de Urkers te leven om zelf een eigen vissersmonument op te richten.

Het Vissersmonument is al 55 jaar een eerbetoon aan hen die hun leven zijn verloren op zee. Een bijzondere plek, die van enorme waarde te noemen is voor de Urker samenleving.

Lees het hele artikel in Het Urkerland van 11 mei.

De eerste schetsen voor het monument, gemaakt door Gerard van der Leeden.
Een deel van de brief van Gerard van der Leeden aan het college van B & W van Urk, waarin hij de opdracht bevestigt.
Beeld van de herdenking in 2009. Visserskoor Crescendo verzorgt jaarlijks de muzikale medewerking.
In 2021 is het Vissersmonument gerenoveerd. Dit is een beeld van het monument vlak na de renovatie.
Het 16mm-bandje, waarvan de beelden getoond zijn tijdens de lezing van Marjanne Romkes-Foppen. Een oude NOS-film, zo is op het briefje te lezen.
De advertentie die door Lubbertje Kramer en Cornelis Zeeman in 1958 in Het Urkerland werd geplaatst.