Een prachtige groepsfoto, geschoten op de boulevard tijdens Urkerdag vorig jaar.
Een prachtige groepsfoto, geschoten op de boulevard tijdens Urkerdag vorig jaar.

Urker klederdracht lijkt populairder dan ooit en commissie geeft Urkerdag een extra historisch karakter

Algemeen

Dit jaar wordt de 41ste editie van Urkerdag gehouden. Deze feestelijke dag is intussen uitgegroeid tot een ware traditie onder de Urkers. Elke pinksterzaterdag wordt de klederdracht uit de kast gehaald en kleden vele plaatsgenoten zich in de traditionele kledij. Maar hoe is deze gewoonte eigenlijk ooit begonnen? Willie Bakker-Nentjes van de commissie Urkerdag vertelt over de geschiedenis en legt de koppeling naar Urkerdag 2024.

Het begint allemaal met mevrouw Afke Korten en mevrouw Greetje Leystra: twee vrouwen die officieel niet van de Bult afkomstig zijn, maar zeker wel de Urker ondernemingsgeest bezitten. Sinds begin jaren 70 heeft Urk een eigen speeltuin - met de naam ‘Prinses Marijke’ - aan de Oslolaan, waar nu Talma De Hofstee is gevestigd. Als die populaire speelplek dreigt te sluiten vanwege hoge onderhoudskosten, komen de dames Leystra en Korten in actie. ,,Ze hielden een collecte om de kosten te kunnen dekken’’, vertelt Willie. Ze heeft zelf ook nog fijne herinneringen aan de locatie bij de dijk. ,,De speeltuin werd op een gegeven moment toch opgeheven. De dames hadden nog collectegeld over en dat geld wilden ze een bestemming geven die de hele Urker gemeenschap ten goede kwam. Zodoende kwamen ze op het idee om het geld te besteden aan het behoud van de Urker klederdracht die langzamerhand dreigde te verdwijnen.”

Lees verder onder de foto.

Kinderen op de glijbaan in speeltuin ‘Prinses Marijke’. Bron: Vrienden van Urk.

De dracht promoten

De dames leggen contact met plaatsgenoten die hun eigen specialiteit hebben wat betreft de traditionele Urker kledij. Zo komt er een plan op tafel om één keer per jaar de Urker klederdracht te promoten. ,,Er werd gekozen voor pinksterzaterdag. Niet zonder reden: op deze dag kwamen vroeger de meisjes die ‘an de walle’ dienden terug naar Urk; dat was altijd een hele happening.’’ Op pinksterzaterdag 1983 loopt er voor het eerst een groep Urker vrouwen in het Urker over de markt. ,,Er werd wel even raar opgekeken. Het was niet gebruikelijk dat iemand die normaal ‘in burger’ liep, opeens klederdracht aan had.’’

Traditie begonnen

Op pinksterzaterdag 1984, dit jaar veertig jaar geleden, wordt er voor het eerst uitgepakt. Een heuse klederdrachtshow van dames van ‘De Lofstem’ onder leiding van Puck van der Zwan trekt veel deelnemers en toeloop. ‘Vele Urkers toonden hoe trots men is op de eigen klederdracht. Oud en jong waren te zien in de prachtige dracht die steeds meer in verval leek te geraken’, schrijft Het Urkerland. De kop boven het artikel luidt als volgt: ‘Urkerdag moet traditie worden’. Er is voor het eerst sprake van de naam Urkerdag, en het enthousiasme is meer dan aanwezig. In het artikel wordt de Urker speeltuincommissie bedankt, ‘die het initiatief tot deze Urkerdag heeft genomen’. Het doel van deze dag wordt duidelijk vermeld: het dragen van de Urker klederdracht.

Lees verder onder de foto.

Het artikel uit de krant van vrijdag 15 juni 1984.Het artikel uit de krant van vrijdag 15 juni 1984.

Springlevend

Eerdergenoemd doel geldt nog steeds anno 2024, stelt Willie. Toch hoeven ze bijna geen moeite meer te doen om dat doel te behalen. De Urker klederdracht lijkt populairder dan ooit. ,,We kregen eens een vraag van een klederdrachtdrager uit een andere gemeente over de levendigheid van de klederdracht op Urk. Hoe konden zij dat enthousiasme ook creëren? Jullie zijn te laat, was ons antwoord. Het is een kwestie van tijd en draagvlak creëren. We zijn dankbaar dat op Urk de dracht na al die jaren Urkerdag springlevend blijkt.’’ Dit hebben ook mensen buiten Urk door: de drukte op Urkerdag neemt elk jaar toe. ,,Daarom blijven we als commissie Urkerdag uitdragen; het is een dag van, vóór en dóór Urkers.’’

Historisch karakter

De commissie is constant bezig om Urkerdag een historisch karakter te geven. Dit jaar uit zich dat in een minimale leeftijd voor de rondvaart van de Urkerboot. ,,Met de aankomst van de boot bootsen we de terugkomst van de Urker dienstmeisjes na. Omdat deze meisjes al wat ouder waren, hebben we besloten om de minimale leeftijd voor toegang tot de boot te stellen op twaalf jaar.’’ In verband met de veiligheid is er een aantal van tweehonderd kaartjes (à 5 euro) verkrijgbaar. De verkoop is volgende week woensdag tijdens het hulletjes opzetten in Talma De Hofstee. De aankomsttijd van de boot is dit jaar overigens vervroegd: om 12.15 uur meert De Zuiderzee aan bij De Boet, waarna het Urker volkslied gezongen wordt.

Een knipoog

Uniek dit jaar is een heus speelplein, op het parkeerterrein naast De Boet. ,,Dit doen we voor het eerst, en is een knipoog naar de reden waarom Urkerdag ooit is ontstaan. Van een ossebosse tot een handdraaimolen: er is voor elk wat wils.’’ Ook is er ouderwets snoepgoed te koop en zal een draaiorgel voor een gezellige sfeer zorgen. De commissie Urkerdag is momenteel druk bezig de laatste puntjes op de i te zetten om Urkerdag, die volgende week zaterdag plaatsvindt, ook dit jaar weer tot een groot succes te maken. ,,We kijken er als commissie erg naar uit en hopen dat iedereen met de klederdracht en de pleintjes weer zijn beste beentje voorzet.’’