DUS: Het ravijnjaar

Het ravijnjaar: een term die je de laatste tijd steeds vaker hoort, en nog veel vaker gaat horen. Maar wat is dat nou eigenlijk?

Hiervoor moeten we terug naar 2015, toen Ronald Plasterk nog minister was. Je zou het misschien vergeten, maar deze Telegraaf-columnist en opportunistische ondernemer van medische innovaties, was de minister van Binnenlandse Zaken namens de PvdA. En hij had het volstrekt onzalige plan opgevat dat gemeenten moesten fuseren. Ten minste, er werd een zogenaamde ‘opschalingskorting’ in het vooruitzicht gesteld. Ging je ‘opschalen’ (fuseren) dan kreeg je korting. De gedachte was dat alles onder de 100.000 inwoners niet meetelde en moest worden samengevoegd met andere grotere gemeenten. Urk zou dan zomaar aan de Noordoostpolder of Dronten geplakt kunnen worden. Dit was echt nodig, want het zou heel veel ‘efficiency’ opleveren en dus kosten besparen. De klassieke dooddoener voor alle onzalige plannen. En de Nederlandse overheid sloeg alvast aan het rekenen met dit plan en vooral met de beoogde, schitterende bezuinigingen. Totdat er een paar mensen wakker werden en deze plannen alsnog van tafel gingen en alles leek weer terug bij het oude.

Echter, die bezuinigingen stonden al in de boeken. En die gingen er ook niet meer uit. 

We spoelen even vooruit naar het nu, en het jaar - 2026 - dat deze plannen geëffectueerd zouden worden, is inmiddels om de hoek. De opschalingskorting is gelukkig inmiddels van tafel, wat de pijn wat dempt. Maar veel gemeenten gaan alsnog gekort worden op diverse onderwerpen en dit gaat impact hebben. Wat het voor Urk betekent is nog gissen. 

Wel kunnen we al kijken naar de begroting voor 2025. Deze laat nu nog een kleine plus zien. De begroting bedraagt 78 miljoen, waarvan 60% van de inkomsten van het Rijk komen. De rest komt uit lokale heffingen (15%) of andere opbrengsten (25%). Urk is dus net als alle gemeenten sterk afhankelijk van wat het Rijk ons geeft. Hoe Urk dit geld vervolgens besteedt, bepalen we zelf, maar op het verder zo heldere grafische overzicht van de begroting valt één post op. Overhead: 10 miljoen. De grootste post van allemaal, maar wat er precies in zit, ik weet het niet. Op een begroting waar zelfs is te lezen dat er 85.000 euro hondenbelasting wordt opgehaald, roept een verder niet gespecificeerde post van 10 miljoen toch wel wat vragen op. Voorop de krant was te lezen dat de gemeente alvast akkoord ging met een 15% stijging van de afvalkosten. Alleen HvU was tegen deze verhoging. Zij stelden terecht kritische vragen. En stelden dat de hogere kosten door bezuinigingen opgevangen moeten worden. De SGP daagde HvU uit om dan een concreet voorstel te doen. De reactie hierop was: “De winst is te behalen aan de kostenkant.” Deze reactie is net zo vaag als de post ‘overhead’. Misschien nog een keer proberen en de gemeente hier echt op uitdagen? Zie het als oefening voor de volgende begroting. Die van het ravijnjaar.

Jan van den Berg