8,5 jaar cel voor visserman die de onderwereld inschakelde voor de klopjacht op de later vermoorde Jalink

Een 57-jarige Urker visser verdwijnt voor 8,5 jaar achter de tralies voor zijn betrokkenheid bij een reeks zware misdrijven, waaronder grootschalige cocaïnesmokkel en witwassen. Ook acht de rechtbank bewezen dat hij zware criminelen afstuurde op de Amsterdammer Vincent Jalink om hem te ontvoeren, kort voordat deze in 2016 werd geliquideerd. 

Het is mei 2016. Vincent Jalink zit in zijn auto voor zijn woning in Diemen. Naast hem zit zijn negenjarige zoon. Als hij uitstapt, wordt de 38-jarige Amsterdammer onder vuur genomen. Twaalf schoten klinken. Jalink raakt zwaargewond. De schutter springt achterop een gereedstaande scooter en vlucht. Jalink overlijdt later die avond aan zijn verwondingen.

De liquidatie leek aanvankelijk een afrekening in het criminele milieu. De schutter wordt veroordeeld tot 22 jaar gevangenisstraf. Maar na enige tijd blijkt uit onderschepte berichten van versleutelde telefoons dat er een groter verhaal schuilgaat achter de moord. Een van de sporen leidt naar Urk.

De rechtbank in Amsterdam veroordeelde een 57-jarige man donderdag tot acht jaar en zes maanden gevangenisstraf. Hij is niet veroordeeld voor moord. Wel acht de rechtbank bewezen dat hij zware criminelen inschakelde om Jalink te ontvoeren en af te persen.

Daarnaast hielp hij volgens de rechters in 2017 bij de invoer van 261 kilo cocaïne met een kotter (de Z 181), maakte hij deel uit van een criminele organisatie die zich bezighield met drugshandel en waste hij jarenlang crimineel geld wit via casino’s.

De straf valt opvallend veel hoger uit dan de eis van het Openbaar Ministerie. Justitie had drie jaar cel gevraagd.

Twee miljoen euro verdwenen

Aan het begin van het verhaal achter de moord staat een conflict over twee miljoen euro. De verdachte verklaarde tijdens de rechtszaak dat Jalink hem had opgelicht. Waarvoor het geld precies bedoeld was, blijft onduidelijk. De Urker stelde eerder dat het ging om investeringen in woningen in Marokko. Justitie vermoedde een verband met drugshandel. De rechtbank laat in het vonnis in het midden waarvoor het bedrag precies bestemd was. 

Toen het geld niet terugkwam, schakelde de verdachte mannen uit het criminele milieu in. Hij betaalde 250.000 euro om de miljoenen bij Jalink terug te halen. De bedoeling was om de Amsterdammer te ontvoeren en onder druk te zetten tot hij het geld zou terugbetalen. In een bericht uit augustus 2015 schreef een betrokkene dat er al drie gelegenheden waren geweest om Jalink neer te schieten, maar dat de Urker hem wilde laten meenemen. De ontvoering ging uiteindelijk niet door. Op 27 mei 2016 werd Jalink voor zijn woning doodgeschoten. 

De verdachte wordt door de rechtbank niet verantwoordelijk gehouden voor de liquidatie. Wel vindt de rechtbank bewezen dat hij anderen probeerde uit te lokken om Jalink te ontvoeren en af te persen. Dat dit niet gebeurde, is volgens de rechters niet aan hem te danken. Hij trok zijn opdracht nooit in en bleef juist aandringen op actie.

De man hield tijdens de rechtszaak vol dat hij ervan uitging dat de mannen alleen met Jalink zouden gaan praten. Hij zou geen opdracht hebben gegeven om geweld te gebruiken. De rechtbank vindt dat ongeloofwaardig. Wie bewust zware criminelen inschakelt om twee miljoen euro terug te halen, moet volgens de rechters hebben begrepen dat geweld of dreiging met geweld zou worden gebruikt.

Cocaïne op viskotter

De rechtbank acht ook bewezen dat de verdachte hielp bij de invoer van 261 kilo cocaïne. De drugs werden op 10 juni 2017 gevonden in de machinekamer van de Z 181, die vanuit Harlingen was uitgevaren. De kotter had op zee korte tijd stilgelegen in het spoor van een containerschip uit Brazilië. De cocaïne was in tassen verpakt en uit zee opgevist. 

De Urker wist volgens de rechtbank wat er zou gebeuren. Hij regelde een bemanningslid voor het transport, vertelde de man dat er geld te verdienen viel en waarschuwde hem dat er iets mis kon gaan. Vervolgens bracht hij hem naar de haven.

Zijn aandeel was volgens de rechters niet groot genoeg om hem als medepleger van het transport te veroordelen. Wel heeft hij de invoer bewust mogelijk gemaakt en gemakkelijker gemaakt. Daarom wordt hij veroordeeld voor medeplichtigheid. Eerder werden al andere verdachten veroordeeld voor betrokkenheid.

Investeerder en uitvoerder

De man maakte volgens de rechtbank bovendien deel uit van een criminele organisatie die zich in 2015 bezighield met drugshandel. Uit onderschepte berichten komt een vaste werkwijze naar voren. Pakketten cocaïne werden vanaf containerschepen in zee gegooid en vervolgens met kotters opgepikt. De pakketten werden voorzien van lampjes en vastgemaakt aan lege jerrycans, zodat vissers ze op zee konden terugvinden.

In de berichten werd gesproken over coördinaten, weersomstandigheden, investeringen, opbrengsten en de verdeling van risico’s. Binnen het samenwerkingsverband had de 57-jarige volgens de rechtbank de rol van investeerder en uitvoerder. Hij beschikte zelf over een boot die als reserve kon worden gebruikt en mocht geld steken in drugstransporten.

Crimineel geld witgewassen

Ook acht de rechtbank bewezen dat de verdachte jarenlang crimineel geld wit waste. Hij zette grote hoeveelheden contant geld in bij casino’s en speelhallen. Holland Casino maakte tussen augustus 2013 en februari 2016 in totaal 278.640 euro aan speelwinsten aan hem over. Met een deel daarvan kocht hij een Audi S8.

De visser verklaarde dat hij geld had verdiend met illegale sigarettenhandel. Andere bedragen bestempelde hij zelf als ‘niet fris’. Volgens de rechtbank heeft hij geen concrete en controleerbare verklaring gegeven voor de herkomst van de grote hoeveelheden contant geld.

Hogere straf dan geëist

Het Openbaar Ministerie had drie jaar cel geëist. Volgens de rechtbank doet die eis geen recht aan de ernst van de feiten. De rechters vinden dat de man in beginsel negen jaar en zes maanden gevangenisstraf verdient. Omdat de strafzaak uitzonderlijk lang heeft geduurd, gaat daar één jaar vanaf. De man werd al in oktober 2018 voor het eerst als verdachte verhoord. De uitspraak volgde pas ruim zeven jaar later.

Het OM had gevraagd om de veroordeelde direct na de uitspraak gevangen te nemen. De rechtbank wees dat verzoek af. Daardoor kan hij een eventueel hoger beroep voorlopig buiten de gevangenis afwachten.