Urkers botsen met overheid om zwaluwnesten: de al uitgedeelde boetes blijven staan

Voor de Urkers voelt het alsof de overheid met een kanon op een mug schiet. Zij wilden naar eigen zeggen alleen een gevaarlijke situatie bij een woning met arbeidsmigranten oplossen. Maar na het herstelwerk in Blankenham volgden boetes vanwege verwijderde zwaluwnesten, twee eieren en een dood vogeltje.

‘Een gevaarlijke situatie’, zo omschrijft de Urker eigenaar de toestand van zijn verhuurde woning in Blankenham, in de rechtbank. In het pand van 412 vierkante meter wonen 24 arbeidsmigranten. Het huis was toe aan onderhoud en daarom schakelde hij een Urker aannemer in. Bij een eerste inspectie bleek het niet alleen om schilderwerk te gaan. De houten boeidelen waren zo verrot dat stukken naar beneden vielen: ‘de woning staat aan een doorgaande weg. Ik was verantwoordelijk voor de veiligheid van bewoners en voorbijgangers’.

Vier weken later begonnen de werkzaamheden. De aannemer was daar zelf niet bij, zijn broers namen het werk over. De woningeigenaar had hem vooraf gewaarschuwd dat er mogelijk zwaluwnesten achter de boeidelen zaten. Tijdens het werk kwamen inderdaad nesten tevoorschijn. Ook vonden de mannen een dode zwaluw en twee eieren, waarvan er één al kapot was. De resten verdwenen in oranje afvalzakken.

Dat leverde een juridisch probleem op. Zwaluwen zijn beschermde vogels. De vogels, maar ook hun eieren en nesten mogen tijdens het broedseizoen niet worden beschadigd of weggehaald. Wie aan een gebouw wil werken waar mogelijk zwaluwen nestelen, moet daarom eerst laten onderzoeken of de werkzaamheden de vogels verstoren.

Een buurtbewoner waarschuwde de politie. Agenten troffen de nesten vervolgens aan in de oranje zakken. Toen zij contact opnamen met de aannemer, ontspoorde de communicatie. Volgens de aannemer waarschuwde de politie hem dat een volgende overtreding een boete van ongeveer 15.000 euro of celstraf kon opleveren. Hij voelde zich daardoor bedreigd en zegt er nog altijd slecht van te slapen.

De woningeigenaar kreeg een boete van 600 euro. Volgens het Openbaar Ministerie had hij vooraf onderzoek moeten laten doen, omdat hij vermoedde dat er zwaluwen in de woning nestelden. De aannemer kreeg een boete van 1000 euro: voor het ontbreken van onderzoek én voor het opzettelijk vernielen van de nesten.

De beide Urkers gingen tegen hun boete in beroep om hun verhaal aan de rechter te kunnen doen. ‘Wat is gevaarlijker: vallende boeidelen voor mensen of zwaluwen achter die boeidelen?’ En de aannemer vertelde dat pas tijdens het werk een nest tevoorschijn kwam, dat eerder niet te zien was. Bovendien was de vogel al dood en één ei al gebroken.

De woningeigenaar uitte zijn frustratie over de overheid. Hij heeft naar eigen zeggen al anderhalf jaar twee aanvragen voor reparatie aan de woning bij het Omgevingsloket lopen, zonder dat daarop een besluit is genomen. ‘We zijn ten einde raad. Hoe moeten we de woning opknappen? Aanvragen lukt niet en zodra je aan het werk gaat, zit je voor de rechter’.

De rechter plaatste vraagtekens bij de haast waarmee de mannen zeggen te hebben gehandeld. Waarom was het onderhoud zo lang uitgesteld dat de boeidelen plotseling een gevaar vormden? En als het werkelijk zo dringend was, waarom begonnen de werkzaamheden dan pas vier weken na de inspectie?

Voor het Openbaar Ministerie staat vast dat de mannen de wet hebben overtreden. En de rechter gaat daarin mee. De boetes van 600 en 1000 euro blijven staan. 

De Urkers hebben twee weken de tijd om in hoger beroep te gaan.