Op pad met gidsen Piet Buter (73) en Laura Pasterkamp (27) van de Urker ginkiestochten: ‘Dat is Urk op zijn best!’

vr 31 jul, 19:12 Algemeen

Mijn naam is Piet Buter, 73 jaar. Ik ben getrouwd geweest met Hennie de Vries, ik ben er een van Jan Buter en Hille Buter-Schraal. Ik ben gepensioneerd en nam mij voor alleen nog dingen te doen waar ik echt plezier in heb. Zo ontdekte ik hoe mooi het is om bezoekers rond te leiden door Urk. Eerst liep ik een paar keer met ervaren gidsen mee die mij de kneepjes van het vak leerden, maar al snel mocht ik alleen op pad. Inmiddels geniet ik van iedere rondleiding en van de ontmoetingen met mensen uit alle delen van het land.

Niet iedere week ziet er hetzelfde uit. De ene keer is het rustig, de andere week geef ik meerdere rondleidingen. Juist die afwisseling maakt het zo leuk. Ik ben dankbaar dat ik na mijn pensioen iets heb gevonden waar ik zoveel voldoening uit haal. Voor mij betekent pensioen niet stilzitten, maar iedere dag met plezier doen waar ik zin in heb.

Mijn naam is Laura Pasterkamp, ik ben een dochter van Klaas en Gree Pasterkamp en ik ben 27 jaar oud. Ik werk fulltime als Promovenda Nieuwe Testament op de Vrije Universiteit Amsterdam en ben gids van ginkiestochten bij Tourist Info Urk. Ik geef tochten in het Nederlands, Engels en Duits. In de zomer geef ik 2 tot 3 ginkiestochten in de week. Op die manier is het te combineren met mijn baan, omdat ik veel kan thuiswerken en zelf mijn uren mag indelen (als ik in het weekend wil werken, mag dat ook).

Het artikel gaat verder onder de foto.

Maandag

Laura: Op maandag ben ik vaak de hele dag te vinden op de Vrije Universiteit (VU) met mijn collega-promovendi, zodat we in hetzelfde kantoor kunnen werken aan ons onderzoek en over problemen kunnen sparren. Promotie-onderzoek doen is vaak eenzaam werk: ik ben voornamelijk aan het puzzelen in de Griekse tekst, interpretaties van andere theologen aan het doorspitten en probeer daarbij mijn eigen ideeën onder woorden te brengen. Vandaag vertelt iemand tijdens de lunch wat over hun onderzoek, waardoor ik hernieuwde zin krijg om bezig te zijn met mijn eigen werk.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Dinsdag

Piet: ‘s Morgens om kwart voor zes ga ik altijd zwemmen, maar het zwembad is dicht vanwege reparaties, dus dan loop ik over de dijk.

Om negen uur ga ik naar het museum. Daar help ik als vrijwilliger voor de Vrienden van Urk met het uitzoeken en digitaliseren van oude foto’s. Zo blijft een stukje geschiedenis van Urk bewaard en wordt dan voor iedereen toegankelijk gemaakt op internet (wij zoeken bij Vrienden van Urk hier nog vrijwilligers voor).

Na de warme maaltijd om half één in de brasserie van De Hofstee maak ik mij klaar voor een ginkiestocht die om twee uur begint. Soms trek ik mijn Urker pak aan, als het boven de 23 graden is draag ik het niet. Als de groep arriveert, heet ik iedereen welkom en stel mij voor en vraag ik waar ze wonen. De mensen in deze groep komen uit Uddel, Dronten en Sneek. Daarna vertel ik hoe Urk is ontstaan en neem ik de bezoekers mee door de geschiedenis van ons voormalige eiland. Natuurlijk komt ook de visserij en de visindustrie aan bod.

Ik vertel aan het begin van de Torenstraat hoe wij daar vroeger verkering kregen, en dat levert altijd leuke reacties op. De een vertelt hoe dat in Uddel gebeurde, de ander vertelt weer een ander verhaal, zo heeft dus iedere plaats wel iets zoals bij ons. We gaan door de steeg bij zwager naar de plattegrond van de visserswoning. Daarna loop ik met de groep en vertel ik mijn verhaal over Urk. Aan het einde van de rondleiding, die vijf kwartier duurt, vragen bezoekers vaak waar ze de lekkerste vis kunnen eten. Dan zeg ik dat iedere viszaak op Urk zijn eigen specialiteit heeft. Daarna nemen we met een lach en een applaus afscheid.

Tegen vijf uur komen de kinderen op de koffie. Als die weg zijn eet ik een paar sneetjes brood. Daarna lees ik nog wat en ga ik rond half elf naar bed.

Laura: Op dinsdag werk ik vaak vanuit huis, wat de mogelijkheid biedt voor een ginkiestocht. Deze dag heb ik er geen ingepland, dus ik ga verder met het werken aan mijn onderzoek.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Woensdag

Laura: Vandaag heb ik een ginkiestocht om 14.00 uur. In de ochtend werk ik met een collega van de VU aan een gezamenlijk project. Een ginkiestocht is een goede manier om mijn neus uit de boeken te halen en lekker even in de frisse lucht toeristen rond te leiden in het Oude Dorp. Deze keer heb ik een supergezellige familie uit Friesland. De mensen lachen om de grapjes die ik tussendoor maak, zoals bij de Ommelebommelestien: ‘we leven niet onder een steen zoals veel mensen denken, maar komen wel uit een steen’. Ze zijn geïnteresseerd in de verhalen over de Urker geschiedenis en cultuur en vragen door over het dialect.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Ik moet toegeven dat ik soms ook minder slimme vragen krijg. Zo krijg ik regelmatig de vraag of de Ommelebommelestien niet een walvis of dolfijn is - want die zijn natuurlijk gewoon te vinden in het IJsselmeer. Ook ben ik een keer gevraagd of de vuurtoren verhoogd is (na de bouw van de Bethelkerk) door de toren op te tillen en een extra deel eronder te bouwen. Aan het eind van de tocht vertelt de groep me dat ze genoten hebben van de tocht: het grootste compliment dat ik kan krijgen. Ik fiets vervolgens snel naar huis en duik voor de rest van de dag mijn onderzoek in. Ik werk deze avond ook nog even door, om de gemiste uren van de middag in te halen.

Donderdag

Piet: Ook vandaag is het zwembad nog dicht en loop ik een stuk over de dijk. Na het ontbijt ga ik om negen uur naar het museum en ga verder met mijn werk waar ik dinsdag mee gestopt ben.

Deze middag ben ik ingeroosterd voor een inburgeringstocht. Deze tocht duurt anderhalf uur. Om twee uur heet ik de groep welkom en stel mij voor. Dit is een groep van veertien medewerkers uit een verzorgingshuis in Harderwijk. Ik geef ze allemaal een kaart en daar staan de opdrachten op die zij moeten uitvoeren. De deelnemers doen al wandelend hun opdrachten en leren op een speelse manier Urk kennen. Zelf vind ik dat heel leuk om te doen en er wordt dan ook veel gelachen. De groep moet bijvoorbeeld Urker woorden zeggen en dat is mooi om te doen.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Halverwege drinken we koffie bij Trui in Wijk 3, ook daar doen wij nog wat opdrachten en vertelt Trui het verhaal van het Urker dikkertje. Aan het einde van de rondleiding zingen de deelnemers bij de vuurtoren het Urker volkslied, want dat hoort erbij, en maak ik een groepsfoto in een smal ginkien voor hun inburgeringsdiploma. Ik stuur de foto door naar Tourist Info en die zetten die foto op het diploma, en de deelnemers krijgen dan via de mail het diploma doorgestuurd. Ook weer na de rondleiding een applaus en een bedankje, en zo proberen wij als gidsen Urk op een goede manier te promoten.

Daarna is het tijd voor een bakje koffie in De Hofstee, want daar is om vier uur de mannensoos die altijd op donderdagmiddag gehouden wordt. Rond zes uur eet ik brood en doe daarna wat huishoudelijke klusjes en rond half elf duik ik het bed in.

Laura: Donderdag is vaak de dag van evenementen, bijeenkomsten, lezingen en vergaderingen op de VU. Dat was ook deze dag het geval, dus ben ik weer afgereisd naar Amsterdam. Vandaag heb ik tussen de middag een lunch met mijn collega’s en daarna een lezing van een professor uit Zuid-Afrika.

Vrijdag

Laura: Normaal ben ik op vrijdag ook op de VU voor bijeenkomsten van de onderzoeksgroepen waar ik lid van ben, maar vanwege de vakantie worden die nu niet gehouden, dus krijg ik mooi de kans om nog een ginkiestocht te doen, deze keer eentje om 11.00 uur. Niet alle tochten zijn echter even leuk en soms heb je het idee dat je voor Jan met de korte achternaam rondloopt. De tocht van vandaag is een klassiek voorbeeld van een bedrijfsuitje waarbij bij het overgrote merendeel van de groep aan het gezicht is af te lezen dat ze liever op een terrasje zitten. Het is dan meestal de organisator van het uitje die graag meer over Urk wil weten en een troepje van collega’s, die gewoon gratis een dagje uit willen, met zich meetrekt. Ik heb zelfs een keer gewoon tegen een groep gezegd: ‘als jullie mijn verhaal niet willen horen, dan vind ik dat prima, ik loop ook voor één persoon het rondje door het Oude Dorp’. Wat deze tocht nog erger maakt is dat twee van de mensen alleen op Urk zijn om hun negatieve vooroordelen bevestigd te zien worden. Ze vinden het buitengewoon vervelend dat ik het tegenovergestelde doe en juist de mooie kanten van Urk laat zien.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Zaterdag

Piet: Op zaterdag slaap ik iets langer uit. Dan belt om 11 uur Tourist Info met de vraag of ik om kwart voor één kan invallen voor een collegagids die niet op tijd op Urk kan zijn.

Om half één ben ik aanwezig voor de rondleiding. Ik maak eerst een praatje met de baliemedewerkers en vraag hoeveel personen het zijn. Zodra de bezoekers binnenkomen, heet ik hen welkom op Urk, en stel ik mij voor. Dan hoor ik iemand zeggen: ‘Jullie zeggen echt óp Urk’. Ik leg dan uit waarom wij er dat inhouden. Dat is altijd een mooi begin van de wandeling.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Deze bezoekers komen uit Bergen op Zoom, Apeldoorn en Hoorn en ik leg ook hun weer uit over het ontstaan van Urk, de visserij en de visindustrie. Ik heb vaak het gevoel dat de mensen denken dat ze met een achtergebleven dorp te maken hebben. Als ik dan vertel voor hoeveel euro aan vis er per jaar wordt omgezet, kijken ze mij vol ongeloof aan. Zij kunnen zich niet voorstellen dat Urk een belangrijke factor is voor wat betreft de visserij en de visindustrie.

Ik begin dan weer met mijn rondleiding, door de Torenstraat richting slagerij Cretier, door de smalle straatjes achter Wijk 6 richting Bet Tesfa, Kerkje aan de Zee, Vissersmonument, de Ommelebommelestien en zo verder weer richting de achterstraatjes van Wijk 3 en langs de Bethelkerk.

Als ik dan door de straatjes van Urk loop, dan vinden de mensen dat heel bijzonder dat iedereen je groet. Al is het voor ons als gidsen wel storend wanneer wij iets vertellen over Urk en er door iemand wordt geroepen: ‘hij liegt alles’. Doe dit niet. groet alleen, want dat vinden de mensen zo bijzonder aan Urk, dat gevoel van dat je om elkaar geeft en kent.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Na de rondleiding wens ik de mensen een gezegende zondag. Ik heb dan nog geen eten gehad en ga dan om een portie kabeljauwkibbeling bij Gerrit Bos, daar rust ik even uit en rond een uur of half vier ga ik naar huis.

Rond zeven uur belt mijn dochter of ik kom om wat lekkers. Na afloop ga ik daarna naar huis en kijk ik even naar het nieuws en ik pak daarna mijn boek weer en ga weer rond half elf naar bed. En zo zit mijn week als gepensioneerde in elkaar.

Piet: Nog even een leuke anekdote van een paar maanden geleden: ik was met een groep mensen uit België, die allemaal met een rollator liepen, en ging door het glop naast de Bethelkerk. Ik zag ballonnen hangen met 65 erop. De vrouw des huizes stond buiten en was jarig. De groep begon spontaan ‘Lang zal ze leven’ te zingen. Toen ze klaar waren, kwam de dochter met een schaal hapjes naar buiten en deelde die rond. Nou dat zijn nu de leuke dingen, en dat is Urk op zijn best!